Friday, June 24, 2011

Η Δικτατορία του Συγκεκριμένου

Πριν λίγους μήνες είχα την ιδιαίτερη χαρά να μιλήσω στο 2ο TEDxAthens. Έχοντας παρακολουθήσει το TEDGlobal στην Οξφόρδη για δυο συναπτά έτη (2010 & 2011), ανυπομονούσα να δω μια αντίστοιχη διοργάνωση στην Αθήνα. Όταν οι διοργανωτές μου μετέφεραν τη θέλησή τους αντί για απλός συμμετέχων να είμαι ομιλητής, η αποδοχή της πρότασης ήταν μάλλον αυτονόητη.

 Η πρόταση, ωστόσο, δεν εμπεριείχε κάποιο άμεσα προτεινόμενο θέμα - αυτό έπρεπε να το ανακαλύψω και να το επιλέξω μονάχος. Κινούμενος ανάμεσα σε αρκετούς επιστημονικούς κλάδους - πολιτική επιστήμη, οικονομία, πληροφορική, δημόσια διοίκηση - διαπίστωσα ότι είχα αρκετές σκέψεις  να μοιραστώ αλλά ότι, ταυτόχρονα, μου ήταν εξαιρετικά δύσκολο να επιλέξω, δεδομένου του "σκληρού" μορφότυπου μιας 18λεπτης ομιλίας τύπου TED. 

Το κυρίαρχο πρόβλημά μου ήταν οτι το γενικό θέμα με το οποίο ήθελα να καταπιαστώ - η ελληνική κρίση - ήταν ένα κυρίαρχα πολιτικό θέμα, το οποίο λίγο θα ενδιέφερε το τεχνολογικά υποψιασμένο κοινό του ελληνικού TED. Επιπλέον, ανέμενα έναν υγιή σκεπτικισμό απέναντι σε ενα άτομο (τότε) σχετιζόμενο - έστω με εμμέσως - με τον κρατικό μηχανισμό, ακόμα και νέο σε ηλικία. 

 Το κοινό του TED συνιστούν κατά βάση - αλλά όχι αποκλειστικά - άτομα θετικών κλίσεων, πολύ συχνά μηχανικοί και πληροφορικοί. Η πρώτη μου σκέψη ήταν να αποκωδικοποιήσω αυτό τους το σκεπτικισμό - γιατί ένας μηχανικός να έχει δυσανεξία απέναντι στην πολιτική ανάλυση;

Η απάντηση πρέκυψε σχεδόν αυτόματα. Ειδικά στην προβληματική ελληνική εκδοχή του πολιτικού παιχνιδιού, το πολιτικό λεξιλόγιο έχει απαξιωθεί - ενώ ο πολιτικός λόγος έχει χαθεί σε μια επίπλαστη αξιακή πόλωση που έχει αποσυνδεθεί τόσο από τις αγωνίες όσο και από τις προσδοκίες του εκλογικού σώματος. Αντίθετα, ο μηχανικός λύνει προβλήματα και μιλάει συγκεκριμένα. Δεν θεωρητικολογεί - σχεδιάζει και πράττει. Το ελληνικό πολιτικό λεξιλόγιο, τουλάχιστον στην προ-μνημονίου εποχή, είχε πάρει διαζύγιο από το συγκεκριμένο και κινείτο στο σύμπαν ενός πληθωριστικού βερμπαλισμού - ενώ η πολιτική πρακτική αφορούσε κατά κανόνα την - τυπική ή άτυπη - διαπραγμάτευση παροχών με συγκεκριμένες μερίδες του πληθυσμού.

Το πρώτο βήμα, λοιπόν, ήταν να μιλήσω συγκεκριμένα. Η σκέψη μου ήταν να χρησιμοποιήσω τον περιορισμένο χρόνο που είχα στη διάθεσή μου για να αναφέρω 10 πολιτικές/ιδέες που δεν είχαν, κατ' εμέ, συζητηθεί επαρκώς στην Ελλάδα και που θα είχαν, κατά κανόνα, θετικά αποτελέσματα στην παρούσα συγκυρία. 

 

Το παραπάνω βίντεο περιέχει τον καρπό αυτής της προσέγγισης. 

Μια κριτική που δέχτηκα - και από ανθρώπους που εκτιμώ ιδιαίτερα - είναι ότι θα ήταν προτιμότερο να είχα αναλύσει 3 αντί για 10 ιδέες, αλλά να το είχα πράξει αναλυτικότερα. Αν και αντιλαμβάνομαι πλήρως αυτό το σκεπτικό, προτιμησα να αναφέρω 10 πολιτικές για σειρά λόγων. 

Ο αρχικός ήταν για να επικοινωνηθεί μια φράση που χρησιμοποιώ και στην ομιλία - ότι η νέα γενιά πρέπει να ταυτιστεί με τις λύσεις και όχι με τα προβλήματα. Αλλιώς, το σύνολο των προβλημάτων είναι εκτεταμένο, αλλά σημαντικά μικρότερο του συνόλου των λύσεων. Αυτό  που μας ενδιαφέρει, είναι οι "γάτες που πιάνουν ποντίκια", όπως θέλει και η διάσημη αποστροφή του Ντένγκ. Εκεί που υστερούμε είναι η πολιτική βούληση και ο οργανωτικός μηχανισμός συστηματικής αντιμετώπισης των αγκυλώσεων. Αλλά και μόνο η στροφή αυτή που συντελείται, μέσω της απαξίωσης του μεταπολιτευτικού πολιτικού λεξιλογίου, αποτελεί από μόνη της το πρώτο βήμα προς μια νέα κατεύθυνση.

Ο δεύτερος και κυρίαρχος λόγος που επικεντρώθηκα σε 10 πολιτικές, ήταν ότι η ελληνική κρίση δεν συνιστά μια μονόπλευρη οικονομική διαδικασία - αλλά κρύβει κινδύνους και ευκαιρίες για το πολιτικό σύστημα, τους θεσμούς, τον κρατικό μηχανισμό, την επιχειρηματικότητα, το παραγωγικό δυναμικό της χώρας, τις δομές ασφαλείας - και το μηχανισμό διαμόρφωσης πολιτικών καθαυτό.  

Δεσμέυομαι για πληρέστερη ανάλυση των προτεινόμενων πολιτικών στο μέλλον από αυτό - ή κάποιο άλλο - μέσο. 


2 comments:

  1. Ideas are cheap. Execution is all the money! ;-)

    ReplyDelete
  2. The execution of the wrong idea can be quite problematic. Ideas have to be conditional to realistic implementations.

    ReplyDelete