Thursday, May 26, 2011

Περί αγανακτισμένων....


Διάβασα ένα εξαιρετικό κείμενο του Θοδωρή Γεωργακόπουλου για τα θετικά και τα αρνητικά σημεία των χτεσινών συγκεντρώσεων. Το ζουμί του κειμένου:

" Το ίδιο, βέβαια, έγινε και στην Ισπανία. Το μανιφέστο της εκεί διαδήλωσης είναι τόσο κωμικά ασαφές και γυμνό από κακές πολιτικές λέξεις που το μόνο μήνυμα που περνάει είναι το «Δεν μας αρέσει η κατάσταση όπως είναι. Δεν ξέρουμε τί πρέπει να γίνει για να αλλάξει, και το ότι ψηφίζουμε συνέχεια τους ίδιους εδώ και 50 χρόνια δεν μοιάζει να έχει αποτέλεσμα, οπότε βρείτε τρόπο να γίνει αλλιώς». Κι εκεί οι άνθρωποι καλά περνάνε, αλλά ουσιαστικό αποτέλεσμα χωρίς αιτήματα δεν μπορεί να υπάρξει, και αιτήματα χωρίς ιδεολογία (δυστυχώς, στην πράξη) δεν μπορούν να σχηματιστούν. Και εκείνη η κινητοποίηση και η δικιά μας η συγκέντρωση είναι στην ουσία τους απολιτικές, κι αυτό δεν το λέω για κακό. Τη λέξη «απολιτικός» τη χρησιμοποιούν ως κάτι αρνητικό μόνο ιδεολογικοί Ταλιμπάν και κομματόσκυλα –εγώ τη χρησιμοποιώ ως κάτι το θεσπέσιο και επιθυμητό για όλη την ανθρωπότητα. Αλλά η συναίνεση που χρειάζεται για τέτοιες εξεγέρσεις στις Δυτικές δημοκρατίες μόνο απολιτική μπορεί να είναι –και ως εκ τούτου δεν μπορεί να κάνει πολιτική. Στις χούντες του Μαγκρέμπ μπορεί: Εκεί υπάρχουν πολύ περισσότερα που ενώνουν τους ανθρώπους. Εδώ το μόνο μας κοινό είναι ότι δεν μας αρέσει η ζωή μας. Όλα τα άλλα μας χωρίζουν."

Δύσκολο να διαφωνήσω. Τα αδιέξοδα της συγκυρίας είναι δεδομένα, για μεγάλη μερίδα του πληθυσμού. Η οικονομία βρίσκεται σε σαφή ύφεση, που αποτυπώνεται ξεκάθαρα στο βιοτικό επίπεδο του πληθυσμού και στο επιχειρηματικό τοπίο. Ωστόσο, δύσκολα "ο δρόμος" αλλάζει την εξίσωση - τα νούμερα είναι σαφή και μόνο εξίσου σαφείς και κάθετες παρεμβάσεις μπορούν να ανατρέψουν τη δυναμική τους. Με το πρωτογενές έλλειμμα που είχε η Ελλάδα στον προϋπολογισμό της, σε συνάρτηση με την ιδότητα του μέλους στην Ευρωζώνη και την διόγκωση των πλέον διάσημων spreads, μια κάποια δανειακή σύμβαση με εξωτερικούς εταίρους ήταν απολύτως απαραίτητη για την επιβίωση της χώρας. Η λύση, με άλλα λόγια, θα ήταν σαφώς Ευρωπαϊκή - και στο βαθμό που δεν είναι, ανιχνεύονται και τα προβληματικά σημεία του πολιτικού μείγματος του μνημονίου (φοβικότητα δημιουργίας ευρωομολόγου, λ.χ..). Δέχομαι την όποια κριτική στις λεπτομέρειες του μνημονίου, πολλά σημεία έχουν κενά, και η συνολική του λογική, αν και ακουμπά ενεργά θέματα δυναμικής της οικονομίας και καταπολέμησης του ελλείμματος, διογκώνει παρά καταπολεμά το πρόβλημα του χρέους και έχει σημαντικότατες κοινωνικές επιπτώσεις (η ταχύτητα της ανάγκης για μείωση δαπανών και αύξηση φόρων με έναν σχετικά "οριζόντιο" τρόπο, χωρίς αναλυτική εξέταση της συνολικής επίδρασής τους στην οικονομία ανά κατηγορία ("πολλαπλασιαστής") οδήγησε σε πιθανά περιττές κινήσεις, λ.χ.). 

Ο δρόμος δεν δίνει λύσεις από μόνος του. Στις πρόσφατες εξεγέρσεις στον αραβικό κόσμο, το αίτημα ανατροπής των εκάστοτε καθεστώτων ήταν οριζόντιο και εκφράστηκε οργανωμένα - γι'αυτό και η όποια επιτυχία - ωστόσο έχουν ήδη αρχισει να διαφαίνονται οι δυσκολίες ανέγερσης των νέων πολιτικών οικοδομημάτων. Παρά το ότι ο δυτικός κόσμος έχει άλλη ποιότητα προβλημάτων, ο δρόμος μας ασκεί ακόμα μια γοητεία - ειδικά στη Μεσόγειο. Θυμάμαι ακόμα να μεγαλώνω με τα ακούσματα του Πολυτεχνείου του '73 και του Γαλλικού Μάη του '68 ως σημαντικές εκδηλώσεις ανατρεπτικής λογικής που αποτυπώθηκαν στη συλλογική συνείδηση και οριοθέτησαν το μετέπειτα πολιτικό λεξιλόγιο. Παλαιότερα βλέπαμε αυτά τα θέματα με μεγαλύτερο ρομαντισμό - η πολιτική και κοινωνική εξέλιξη τόσο της γενιάς του Πολυτεχνείου όσο και της γενιάς του Μάη μιλάνε, πιθανώς, από μόνες τους. Βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, ωστόσο, τη συνέντευξη του Κώστα Φέρρη στο Θοδωρή Γεωργακόπουλο, από παραπομπή του παραπάνω άρθρου. Ακολουθεί ένα μικρό απόσπασμα:

"Στις 2 Μαΐου ειδοποίησαν εμένα, τον Αχιλλέα Θεοφίλου, το σκηνοθέτη Γιώργο Κατακουζηνό, και τον κινηματογραφιστή Ηλία Φραγκάκη: Ο Φιλίπ Φουραστιέ γύριζε μια ταινία για το Γάλλο αναρχικό Ζιλ Μπονό, και μας ήθελε να κάνουμε τους τέσσερις χωροφύλακες που τον εκτελούν, τυλιγμένο με την κουβέρτα του, με το σκύλο νεκρό δίπλα, στο πρότυπο της διάσημης γκραβούρας των αρχών του 20ου αιώνα. Εγώ, αν και δεν ήμουν θαυμαστής του Μπονό, την είχα αυτή τη γκραβούρα στο σπίτι μου. Και να που ξαφνικά μου πέφτει ο ρόλος να τον σκοτώσω.

Το μόνο που μας ζήτησε ο Φουραστιέ ήταν να μαζέψουμε λίγο τα μαλλιά μας, γιατί δεν θα μπορούσε μπάτσος των αρχών του αιώνα να έχει μακριά, χίπικα μαλλιά σαν τα δικά μας. Έτσι λοιπόν το ίδιο βράδυ κάθισα μπροστά στην τηλεόραση και η τότε γυναίκα μου άρχισε να μου κόβει τα μαλλιά, ενώ εγώ έβριζα: «Γαμώ το φελέκι σας, κόβω τα μαλλιά μου για ένα μεροκάματο, γαμώ τη χούντα». Και πολλά άλλα τέτοια. Τότε, βλέπω στην τηλεόραση τον πρύτανη του Πανεπιστημίου της Ναντέρ να λέει, πολύ αυστηρά: «Σήμερα αποφάσισα να κλείσω το Πανεπιστήμιο».

Μουτζώνω την τηλεόραση και φωνάζω: «Να, μαλάκα. Την πατήσατε».

Την άλλη μέρα πρωί-πρωί πήγαμε στο γύρισμα, σκοτώσαμε το Μπονό, και φύγαμε κατευθείαν στο μετρό για να γυρίσουμε στο Σεν Ζερμέν, να δούμε τι γίνεται. Με το που βγήκαμε στην πλατεία, κοντοσταθήκαμε έκπληκτοί: Όλα λίμπα.

Τα πάντα είχαν συμβεί μπροστά στο Σεν Κλοντ. Οι Έλληνες είχαν κρυφτεί πίσω από τη τζαμαρία και είχαν δει τους διαδηλωτές να συγκρούονται με την αστυνομία και, για πρώτη φορά στην ιστορία, την αστυνομία να υποχωρεί.

Ήταν μια εικόνα καταστροφής: Τζαμαρίες θρύψαλα, αμάξια αναποδογυρισμένα, ένα σκηνικό αποκάλυψης και, στη μέση, ένας κλοσάρ με ένα μπουκάλι στο χέρι να φωνάζει: «Vive la France! Vive la revolution!» Από εκείνη τη μέρα έκλεισαν όλα τα πανεπιστήμια."



No comments:

Post a Comment